ISLEX-verkefnið
ISLEX er margmála orðabókarverk á vefnum með íslensku sem viðfangsmál og sænsku, norskt bókmál, nýnorsku og dönsku sem markmál. ISLEX er samstarfsverkefni fjögurra stofnana á Íslandi, í Danmörku, Noregi og Svíþjóð. Þær eru Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum (SÁ) í Reykjavík, Det Danske Sprog- og Litteraturselskab í Kaupmannahöfn, Institutt for lingvistiske, litterære og estetiske studier við Háskólann í Bergen og Institutionen för svenska språket við Háskólann í Gautaborg. Fróðskaparsetur Føroya varð aðili að samstarfinu árið 2011 og stefnt er að því að opna íslensk-færeyska orðabók seint á árinu 2012. Íslenska ritstjórnin ber ábyrgð á viðfangsmálinu og mótun og þróun gagnagrunnsins fyrir ISLEX. Vinna við markmálin er í umsjón og á ábyrgð ritstjórna í hverju landi fyrir sig.
ISLEX-verkefnið hófst árið 2005 og var opnað á vefnum í nóvember 2011. Við ritstjórnina er notaður veftengdur gagnagrunnur sem er sérstaklega hannaður fyrir verkefnið. Í ISLEX eru kostir rafrænnar miðlunar látnir njóta sín og orðabókarlýsingin er studd myndefni, hreyfimyndum og hljóðdæmum (sem koma síðar). Sýnd eru full beygingardæmi allra beygjanlegra uppflettiorða með tenglum í verkefnið Beygingarlýsing íslensks nútímamáls sem einnig er unnið hjá SÁ.
ISLEX-orðabókin er fyrsta rafræna orðabókin sem tengir saman mörg norræn mál. Hún hefur að geyma um 50.000 flettur og þýðingar á þeim. Orðabókin lýsir íslensku nútímamáli þar sem áhersla er lögð á að sýna fjölbreytileg orðasambönd, fasta orðanotkun og dæmi með þýðingum á markmálin.
Á vefsíðu orðabókarinnar er boðið upp á nokkra mismunandi leitarmöguleika og þar er hægt að velja markmálið sem þýðingarnar birtast á. ISLEX hentar vel til að fá innsýn í samhengi íslensku við önnur Norðurlandamál. ISLEX er ætlað að þjóna þörfum ólíkra notendahópa. Sem íslensk-skandinavísk orðabók miðast hún annars vegar við þarfir sænskra, norskra og danskra notenda, m.a. vegna þýðinga úr íslensku og náms og kennslu í íslensku á Norðurlöndunum. Hins vegar nýtist hún íslenskum notendum sem vilja finna viðeigandi orðalag á tilteknu markmáli. ISLEX felur í sér mikilvægt framlag til þess að styrkja menningartengsl og efla málskilning á milli norðurlandaþjóðanna.
Aðilar að samstarfinu
 |
Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum |
 |
Det Danske Sprog- og Litteraturselskab |
 |
Institutt for lingvistiske, litterære og estetiske studier við Háskólann í Bergen |
 |
Institutionen för svenska språket við Háskólann í Gautaborg |
 |
Fróðskaparsetur Føroya |
Efst á síðu
Starfsmenn ISLEX
Ísland- Þórdís Úlfarsdóttir, aðalritstjóri
- Halldóra Jónsdóttir, verkefnisstjóri og ritstjóri
- Jón Hilmar Jónsson, ritstjóri
- Gunnlaugur Ingólfsson, ritstjóri (til 2010)
- Ágústa Þorbergsdóttir, ritstjóri (til 2010)
- Aðalsteinn Eyþórsson, ritstjóri (til 2007)
- Guðrún Kvaran
- Ásta Svavarsdóttir
- Aldís Sigurðardóttir, ritstjóri
- Liisa Theilgaard, ritstjóri (2008 - 2010)
- Lars Trap-Jensen, verkefnisstjóri
- Kjeld Kristensen, verkefnisstjóri
- Margunn Rauset, ritstjóri
- Helge Sandøy, verkefnisstjóri
- Þorsteinn G. Indriðason, verkefnisstjóri
- Kjersti Lea, ritstjóri (til 2010)
- Ragnhild Svellingen, ritstjóri (til 2009)
- Tone Myklebost, ritstjóri (frá 2011)
- Silje Beite Løken, ritstjóri (frá 2011)
- Astrid Kjetså, ritstjóri (frá 2011)
- Anna H. Hannesdóttir, ritstjóri og verkefnisstjóri
- Håkan Jansson, ritstjóri
- Ylva Hellerud, ritstjóri
- Carl Jóhan Jensen, ritstjóri
- Þóra Þóroddsdóttir, ritstjóri
- Jógvan í Lon Jacobsen, verkefnisstjóri
- Zakaris Hansen, verkefnisstjóri
- Guðrún Kvaran, Reykjavík
- Jón Hilmar Jónsson, Reykjavík
- Jørn Lund, Kaupmannahöfn
- Helge Sandøy, Bergen
- Þorsteinn G. Indriðason, Bergen
- Bo Ralph, Gautaborg
- Jonhard Mikkelsen, Færeyjum
Starfsmenn og samráðsnefnd ISLEX.
Efst á síðu
Styrktaraðilar ISLEX-verkefnisins:
| Nordplus Sprog |  |
| Nordisk Kulturfond |  |
| Nordisk Koordination |  |
| Baugur Group |  |
| Fondet for Dansk-Norsk Samarbejde | |
| Letterstedska Föreningen |  |
| Fondet for Dansk-Islandsk Samarbejde | |
| Dansk-Islandsk fond | |
| Landsbanki Íslands |  |
| Landsvirkjun |  |
Ritstjórnarfundur í Kaupmannahöfn í mars 2009.
Greinar og skýrslur um ISLEX-verkefnið
GreinISLEX.pdf
Nokkuð ýtarleg grein um ISLEX-orðabókina (á íslensku)
Islex-okt09Reykh.pdf
Yfirlitsgrein um ISLEX frá 2009 (á dönsku)
Euralex2008-ISLEX.pdf
Grein um ISLEX úr ráðstefnuriti EURALEX 2008 (á ensku)
Islex_upphaf.pdf
Stutt greinargerð um upphaf ISLEX-verkefnisins (á íslensku)
Ljunggren-nov2011.pdf
Skýrsla Anders Ljuggren, sendiherra Svíþjóðar, um tildrög íslensk-sænskrar orðabókar (á sænsku)
avarp_SG-nov11.pdf
Ávarp Svavars Gestssonar við opnun ISLEX í Gautaborg 2011 (á sænsku)
Efst á síðu
